سنندج
سنندج، (به کردی سنه Sine) مرکز استان کردستان ایران است. این شهر همچنین مرکز شهرستان سنندج در این استان نیز میباشد. این شهر قریهای بودهاست از قراء کردستان و به «سینه» و «سنه» مشهور بود. بخاطر قلعهای که خاندان اردلان در آنجا بنا کردند به «سنه دژ» یا سنندج معروف شد.
شهر سنندج در موقعیت ۱۴ درجه و ۳۵ دقیقه عرض شمالی و ۴۷ درجه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ دارد. شهرستان سنندج به مساحت ۵۰۲۳ کیلومتر مربع از شمال به "ميان دو آب"، از جنوب به "کرمانشاه"، از مغرب به "مريوان" و از شرق به "قروه" و "بيجار" محدود میشود. این شهر از طریق چهار شریان ارتباطی با شهرهای استان و مرکز استانهای همجوار و مرکز کشور در ارتباط است.
در نزدیکی سنندج سد بزرگی به نام "سد قشلاق" ساخته شدهاست که آب شهر و ناحیه را تأمین میسازد. زبان مردم سنندج "کردی" است.
جمعیت شهر سنندج در سال ۱۳۳۵ برابر با ۴۰۶۴۱ نفر با ۷۹۰۰ خانوار بودهاست. در سال ۱۳۴۵ جمعیت شهر به ۵۴۵۷۸ نفر و ۱۰۶۱۵ خانوار رسیدهاست. نرخ رشد جمعیت در این دوره ۲٫۹۹ درصد بودهاست که در مقایسه با نرخ رشد سایر مراکز استانها در کشور نرخ رشد بالایی میباشد. این افزایش نرخ رشد در شهر سنندج را میتوان معلول افزایش رشد بخش خدمات و همچنین شکل گیری نظام شهر نشینی پیوسته در این منطقه دانست. جمعیت این شهر حدود ۷۵۰۰۰۰ نفر است. البته بر طبق آمار جدید خود کشور ایران جمعیت این شهرستان با توابع بالغ بر ۱۰۰۰۰۰۰ نفر میباشد البته جمعیت درست سنندج ۴۵۰۰۰۰ نفر درست است و جمعیت استان ۱۶۰۰۰۰۰ نفر میباشد.
تاریخ
سنندج یکی از شهرهای قدیمی کردستان میباشد که تاریخ آن به قبل از میلاد مسیح بر میگردد.این شهر دارای آثار قدیمی از دورههای قبل از میلاد، قبل از اسلام و دوران اسلامی میباشد و شاهراه ارتباط سریع جنوب غربی ایران به شمال غربی ایران است.
دژ سنندج (سنه دژ) توسط حکمران کردستان در زمان سلطنت شاه صفی (۱۰۳۸ تا ۱۰۵۲ هجری) ایجاد شد. در گذشته بجای سنندج کنونی، شهری بنام «سیر» در همین مکان وجود داشت. کریم خان زند شهر را در سال ۱۱۴۶ هجری نابود کرد و پس از مدتی هرج و مرج خسرو خان اردلان بر شهر تسلط یافت. پس از او پسرش حاکم شد و سنندج در دوران او بسیار توسعه یافت.
سلیمان خان وقتی که به امارت کردستان دست یافت در سال ۱۰۴۶ ه.ق شهر سنندج را در محل روستای قدیمی «سنه» بنا نمود. شاه صفی او را متعهد کرده بود که دارالملک را از «حسن آباد» به سنندج کنونی منتقل سازد و قلاع صعب العبور کردستان را ویران کند. سلیمان خان وقتی به کردستان آمد به موجب عهد خود ضمن آباد کردن سنندج، قلعه حکومتی را در بالای تپهای در محلی که امروزه باغ فردوسی سنندج گفته میشود، بنا کرد. و در خارج و اطراف قلعه عمارات و حمام و مسجد و بازاری هم بنا میکند و یک رشته قنات نیز در دشت «سرنووی» احداث میکند و آب آن را به شهر و میان قلعه آورد.
در "حديقه ناصری" آمدهاست که :«سلیمان خان قلاع «زَلم» و «پلنگان» و «مریوان» و «حسن آباد» را ویران نمود. که دیگر پناه و گریز گاهی برای حکام کردستان نباشد. و قلعه مختصری را نیز در اطراف این آبادی سنندج کشید» تردیدی نیست که قبل از بنای شهر سنندج در دوره صفویه، در محل کنونی این شهر آبادی قدیمی «سنه» قرار داشتهاست.
جاذبههای گردشگری
از مناطق دیدنی این شهرستان میتوان مسجد جامع دارالاحسان، بازار قدیمی شهر، پارک دیدنی آبیدر (امیریه)، خانهٔ کرد، موزه سنندج و عمارت خسروآباد را نام برد.
در ۶۵ کیلومتری سنندج دهستان نوگل(نگل)واقع است که به دلیل قرآنی باستانی که متعلق به قرون اولیه اسلام است گردشگران زیادی را به خود جذب کردهاست. به نظر میرسد که شهر سنندج در آغاز از الگوی معماری و شهرسازی صفویه پیروی کردهاست. ساخت اولیه شهر سنندج با محلات آن تا دوره قاجاریه با اندک تغییراتی به همان صورت قدیمی باقی میماند. جمعیت شهر در حدود ۵۰۰۰۰۰ نفر میباشد.
سنندج در ۵۰۱ کیلومتری تهران قرار دارد. این شهر بویژه در بهار و پاییز دارای طبیعتی زیبا و هوایی مطبوع است.
آثار تاریخی و جاهای دیدنی
- عمارت امجدالاشرف
- عمارت خسروآباد
- عمارت مشیر
- عمارت سالارسعید
- عمارت وکیل الملک
- قلعه حسن آباد
- پل قشلاق
- بازار سنندج و آصف
- خانه آصف وزیری
- مسجد جامع سنندج (دارالاحسان)
- زیارتگاه و مسجد هاجرخاتون
- امامزاده عبدالله
- امامزاده پیرعمر
- سد قشلاق (وحدت)
- جنگلهای اطراف سنندج
- کوه کوچکه سر
- چشمه آب معدنی گواز
- چشمه آب معدنی پیرسلاح
- موزه سنندج
- روستای نگل
- روستای صلواتآباد
منبع :sanandaj.org
Farangis kavian shabad gharb 1387 kh
برداشت با ذکر منبع بلا مانع است.
هنرمند جوان کرد خانم" چوپی فتاح"
چوپی فتاح در سال 1983در کرکوک متولد شد.وی در سال 1986 کرکوک را به علت فضایی که در تضاد با روحیات وی وکردها بود ترک نمود.(جنگ اول خلیج فارس وحمله وبمباران کردها توسط رژیم بعث)
وی به همراه خانواده تاسال 1987 در روستاهای مابین مرز ایران وعراق سکنی گزید.
سپس درسال 1988به اروپا رفته ودر هلند اقامت نمود.چوپی در سال 1996در یک مدرسه آواز ثبت نام نموده واصول اولیه موسیقی را فرا گرفت وتوانست زیر نظر اساتید انجا شروع به خواندن نماید وبه زودی نواختن کیبورد (ارگ)را فرا گرفت.
چوپی فتاح در سال1999به عضویت فرهنگستان موسیقی کردی المان درامد.او درانجا توانستاطلاعات موسیقی خودر را ارتقا داده وبران بیفزاید.
در انجا بخت یار وی میگردد وباهنرمند مشهور کرد کاک احمد وریا اشنا گردیده واز وی کمکهای بسیاری دریافت میکند که باعث پیشرفت هرچه بیشتر وی میگردد.
اولین اجرای فتاح در شهر دن هاگ ودر برابر نگاه بیش از سه هزار نفر جمعیت بود سپس در برنامه کردی شا نشین شبکه مید تی وی شرکت نمود.
اولین سی دی وی در سال 2003زیر نظر وسرپرستی موسیقیدان مشهور کرد کاک مفتی برگان منتشر گردید
نام این آلبوم" ناوت چی به نم (نامت را چه بگذارم )" بود با 9 ترانه.
سال2007 البوم ذیگر وی به نام" ناوت ده نم ژینو (نامت را ژینو میگذارم)" منتشر گردید. در طی هفت سال موسیقی حرفه ایی چوپی فتاح وی کنسرتهای زیادی را در ایالات مختلف کانادا کردستان وامریکا برای خیل دوستدارانش اجرا نموده است.
برگرفته از : سایت شخصی چوپی فتاح
ترجمه : فرنگیس کاویان
Farangis kavian shabad gharb 1387 kh
برداشت با ذکر منبع بلا مانع است.
کرد نه مه ره .....
